Weblog van Gerbrand Bakker
Bulgaren en kauwen
Aan de oostzijde van Amsterdam CS zitten altijd een paar mannen muziek te maken. Bulgaarse muziek, dat denk ik omdat ik een cd heb van Le Mystere des Voix Bulgares en de klagelijke melodieën van deze mannen daaraan doen denken. Ze hebben donkere, verweerde koppen. Soms is er politie bij betrokken, soms worden ze verjaagd, één keer heb ik ze haastig hun spullen bij elkaar zien pakken toen ze een paar agenten aan zagen komen. Als ik uit de tram stap zie en hoor ik ze al, ik grijp meteen naar mijn portemonnee, iets wat ik nooit eerder gedaan heb. Onuitsprekelijk triest word ik van hun muziek, maar ook blij. Geen triestheid is het dus, het is melancholie, melancholie kan immers altijd twee kanten op. Ik vind een euro en gooi die in een open vioolkist. Ik kijk ze niet aan, er is altijd schaamte bij het geven van geld. Ik geef ze vandaag een euro omdat ik me niks aantrek van de mensen die samen met mij uit de tram zijn gestapt en mensen die in en uit het station lopen. Onthecht. Alles heel scherp zien en waarnemen, en tegelijk afwezig zijn.Een uur later sta ik op station Amersfoort. Er is een stroomstoring, waardoor de trein naar Berlijn niet rijdt. Ineens rijdt hij toch weer wel, maar dan met 55 minuten vertraging. Informatiebeambten en conducteurs met elektronische reisplanners spreken elkaar tegen. Ik moet kiezen: via Enschede, een route die veel langer is, of de onzekere berichten over de trein naar Berlijn vertrouwen. Ik kies voor de onzekerheid, koop een saucijzenbroodje en een dubbele espresso. Ik voer een paar kauwen, die zijwaarts hippend steeds dichterbij komen. Die afweer is mooi, in die afweer zie ik iets menselijks: wel de kruimels willen vreten, maar bang zijn gegrepen te worden. Mooie vogels, met scherpe ogen, de veren meer grijs vaak dan zwart, inktzwarte poten. 's Avonds in Münster vertel ik over die Dohlen, na afloop van de lezing komt een man me vertellen wat een mooi verhaal hij dat vond. Het lukt me steeds vaker om een goeie lezing te geven zonder al te veel aandacht aan het betreffende boek (waar ik verdomd weinig over te zeggen heb) of mezelf te schenken. Een 'goeie lezing', omdat na afloop de boekverkoop evengoed prima loopt. |
Handtekening
In Kopenhagen, voor de Kongelige Bibliotek, stond een vrouw klaar met een schrift en een pen. Of ik mijn handtekening wilde zetten. Ik deed dat. "Maar weet u wel wie ik ben?" vroeg ik toen ik klaar was. Jazeker wist ze dat. "Dus u bent een handtekeningenjager," zei ik. Nee, daar was geen sprake van. Ze verzamelde handtekeningen, ze had er al zo'n 60.000. Binnen een tweede vrouw. Beide vrouwen waren niet bij de lezing, dat boeit ze allemaal niet. Wat ze boeit is het verzamelen van zoveel mogelijk handtekeningen, van schrijvers, sporters, acteurs, dat maakt niet uit. Na de lezing werd er door uitgeverij Gyldendal een feestmaal aangericht, in Tivoli, bij een nieuw restaurant van twee tv-koks. Het eten was lekker, de rode wijn voortreffelijk, al moet ik er tegenwoordig met die pillen wel een beetje op letten. Er was een Deense schrijver, ik raakte bedwelmd. De volgende dag reisde ik 's middags laat terug van een gehucht in het noorden, daar woont de betreffende schrijver, terug naar Kopenhagen. Ik staarde uit het natte raam van de trein, zag heel veel en tegelijkertijd niets. Ik viel in slaap en werd wakker op station København H. Ik bleef zitten, begreep niet dat ik er al was. De volgende dag zat ik als eerste op het dek van de veerboot van Rødbyhavn naar Puttgarden. De zon scheen, zo'n felle, keiharde voorjaarszon. Het was koud. Ik staarde drie kwartier voor me uit, maakte toch nog een paar foto's. Ik was opgetild geworden, iemand had me opgetild, nu sloop er alweer de gebruikelijke melancholie in; het staren, het haarscherp alles opnemen en tegelijk afwezig zijn, iedereen lief en aardig vinden, weten dat de boot onafwendbaar richting huis vaart, de trein even onafwendbaar richting huis rijdt en daar helemaal niets van vinden, beseffen dat het verdomd lang geleden is dat iemand me opgetild heeft, me mezelf heeft laten voelen, de werkelijkheid een graadje heeft doen kantelen. Daar genoegen mee nemen.Morgen Münster. Wat gaat daar goddomme allemaal weer gebeuren? |
Bomen en boeken
| Gisteravond, tijdens het eten bij een Grieks restaurant, na een lezing in Dinslaken, wond een boekhandelaarster zich erg op over het omzagen van bomen. Ik gooide olie op het vuur, deed het werken met een kettingzaag na. Dat wond haar nog meer op; dat levende wezens zomaar bruut omgezaagd werden, het was wirklich te gek voor woorden! Haar moeder - tevens boekhandelaarster, maar dan in Wesel - zat tegenover haar te eten. Ze nam een slok wijn en een hap Gyros en zei dooddroog: "En dat voor iemand die in een winkel staat waar omgerekend toch zeker wel honderd omgezaagde bomen worden verkocht." De rest van de maaltijd werd in gepaste stilte verorberd. |
Deel 5
Deel 5 is uit. "De gedachte gaf hem een geluksgevoel, maar ze vervulde hem tegelijk met weemoed, al had hij, daarover nadenkend, geen idee wat hem daarin weemoedig maakte." Ik leef al weken, maanden bijna, opnieuw met Maarten en Nicolien Koning, Met Bart en Ad en Balk, Buitenrust Hekkema, Vester Jeuring, Sien, Gert, Lien en Tjitske, Bart de Roode, Wigbolt en De Vries, Huub Pastoors, Jantje Bavelaar, Koos Rentjes, Van der Land, 't Mannetje en Jan Nelissen, Seiner, Güntermann en Horvatic, Kipperman, Kassies, Jaring Elshout en Freek Matser, en natuurlijk Beerta, die aan het einde van deel 5 nog steeds in leven is, zelfs nog even 'Hùh, hùh, hùh' lacht. Je kunt heel goed het gehele Bureau drie keer lezen. Ik neem deel 6 en 7 mee in de witte treinen die ik de komende week ga nemen. En ik probeer niet te ver vooruit te denken, aan wat ik lezen zal als deel 7 uit is. Als ik tegenwoordig een lezing doe, gaat het altijd wel een deel van de tijd over Voskuil, gebruik ik hem als schild om het zo min mogelijk over mijn eigen boeken of mezelf te hoeven hebben, ook in Duitsland omdat daar binnenkort Meneer Beerta uitkomt. Ik heb me voorgenomen een biografie over Voskuil te schrijven, heb over een week of twee een verkennend gesprek bij Van Oorschot. Het enige duistere in dat voornemen is de gedachte Bij nader inzien nog eens te moeten lezen. En het is dom dat ik nu al niet papiertjes tussen de bladzijden stop. Op het punt bijvoorbeeld waar Balk zegt - als hij iemands naam vergeten is - "Namen interesseren me niet!", terwijl professor Blok plaatsnaamkundige was. Als je zulke dingen leuk vind, is dat een onbedaarlijke grap. Zulke subtiliteiten zitten er veel vaker in. Flip de Fluiter! Dat is Jan Stroop en met hem zal ik graag nog eens een goed gesprek hebben.
|
Ik graaf mijn eigen kuil...
Ik ben lid van een 'geheime club' op FB, daarin vrijwel uitsluitend schrijvers. Bijna altijd gaat het daar over dingen die volledig aan mij voorbij gaan. Meestal begrijp ik er niks van. Ik ben ooit lid gemaakt, heb dat niet zelf gedaan. Ik erger me ook wel eens, vooral als een van de schrijvers meedeelt dat er weer 2000 woorden aan roman 2 zijn bijgeschreven. Wat kan mij dat schelen? denk ik dan. Wat een pretenties! Soms komen 'de beste seksscènes' voorbij. Totaal oninteressant. Op de fiets flitst het idee voor roman 4 door een hoofd, terwijl roman 3 nog niet eens af is. Boeiend! Gisteren gebeurde er ineens iets anders op die geheime pagina. Iemand begon met een foto met als bijschrift 'Regen. Daarop volgde er één met als bijschrift 'Zon' en toen 'Sneeuw' en al snel kwam iemand met een foto van een konijn, plus 'Konijn'. Esther Gerritsen deed vervolgens een foto van mij, met daaronder 'Gerbrand Bakker'. Ik deed een foto van Esther Gerritsen. Iemand deed een wit vlak en schreef er 'Mist' bij. Toen gebeurde er iets, iets wat een deel van de geheime groep verbond, als het doen van een gezamenlijke klus. Dus ik schreef: "Goh, eindelijk is het hier eens leuk! En echt grappig." Wat natuurlijk mijn eigen beperktheid verraadt. En later, in de reacties: "Ja, al dat gelul over hoe ver je bent in een roman. Wat kan mij dat schelen! Schrijven, dat doe je toch stiekem? Net zoals je je eten eet? Of poept?" Volgens mij zei Reve daarom ooit dat hij het liefst zijn eten in een hoekje, afgewend van alles en iedereen, naar binnen schrokte. Waarmee hij het over schrijven had en helemaal niet over eten. Ik weet ook wel dat hij erg vaak in brieven over het zwoegen op een roman schreef, maar ik verdenk hem ervan dat hij het dan weer eigenlijk over eten had. En bovendien: een brief is aan één persoon gericht en niet aan de hele wereld.Jamal Ouariachi (ja, nu al twee geheime namen prijsgegeven) zei eens op een verjaardagsfeest, bij een kampvuurtje, gestookt van een ter plekke ontmantelde dode wilg, dat het wel goed was dat ik er ook bij zat. "Lekker chagrijnig en narrig, dat hebben we nodig." Waarvan akte. Op de afbeelding een schuur, door een nat treinraam. |
Wachten
Ik wacht. Altijd lastig, wachten. Op de DHL, en daarom zoek ik maar eens op waar dat initiaalwoord vandaan komt. Dalsey, Hillblom en Lynn, de drie oprichters. Met respectievelijk Adrian, Larry en Robert als voornaam. Ze kwamen op 1 mei Engelse treintickets afleveren. Ik was niet thuis. Ik belde op en sprak af dat ze vanochtend opnieuw langs zouden komen. Maar op 2 mei kwamen ze weer langs, weer was ik er niet. Nu ben ik bang dat ze vandaag dus helemaal niet meer komen. En toch zit ik hier tot 13:00 uur vast. Volkomen vast. Nog iets. Maanden geleden al werd ik uitgenodigd voor CPH:LITT. Prima, dat kon, hoewel met de nodige moeite, want ik moet een lezing in Wesel zeer kort houden en hophop aansluitend de nachttrein in. Twee weken geleden mailde ik hoe of het zat met een ticket? O, kreeg ik na een herinneringsmail te horen, ze dachten dat ik dat zelf zou doen. Het liefst mail ik dan terug met de vraag of bijvoorbeeld Jennifer Egan ook zelf haar vliegticket moet kopen en betalen, maar ik hou me in. Ook weet ik nog niet bij welk hotel ik me mag vervoegen in Kopenhagen. Over vier dagen ga ik op pad naar Berlijn en onderweg ben ik nauwelijks mailsgewijs bereikbaar. En Duitsland wil weten of ik een tweede hotelovernachting in Wesel wil, wat ik dus nog niet kan zeggen omdat Kopenhagen nog niet rond is. Zulke dingen gebeuren eigenlijk best met enige regelmaat. Ik wind me op, ga uiteindelijk overal zelf achteraan. Maar nu niet meer. De maat is vol. Graag of traag, zeggen ze dan in West-Friesland. Alsof ik niks anders te doen heb. Nou ja, dat is wel zo (ik zit nu immers ook maar duimen te draaien), maar dan nog. |
Naar boven
