Gerbrand Bakker

Ik mailde net een column door waarin het woord ‘scharrelen’ centraal staat. Of beter gezegd: waarin mijn geraaktheid bij het horen of lezen van dat werkwoord centraal staat. Scharrelen is een zogenaamd frequentatief, dat is een ‘afleiding van een werkwoord door middel van het achtervoegsel – elen of –eren., waardoor een herhaalde handeling wordt uitgedrukt, zoals trappelen naast trappen en bibberen naast beven’. De Oudsaksische en Oudhoogduitse vormen scerran betekenden ‘afkrabben, schrapen’. Dat sloeg op de manier van voedsel zoeken van hoenderachtigen, en later is de betekenis verschoven naar de manier van voortbewegen daarbij. Niet helemaal toevallig las ik ‘scharrelen’ in een artikeltje over de in totaal honderd meerkoeten die in Friesland en Groningen doodgereden zijn.
Scharrelen is voor mij één van de sterkste werkwoorden die ik ken, in de zin dat ik “De oude boer scharrelde urenlang rond op de donderdagmarkt” messcherp voor me zie, net als “De meerkoeten scharrelden langs de weg omdat de sloten dichtgevroren waren.” Er zit iets in van opgetrokken schouders, ogen naar de grond, niet goed weten wat iemand met zichzelf aan moet, maar ook iets gezelligs. Een rijk werkwoord, veel rijker bijvoorbeeld dan lopen of fietsen.
Vannacht las ik Elmore Leonard’s 10 rules of writing. Daar kan makkelijk een 11e regel aan toegevoegd worden: ‘Probeer altijd een sterk beeldend werkwoord te gebruiken, om een hele alinea aan overbodige beschrijving te kunnen overslaan.’

vrijdag 5 februari 2010
» reageer « » stuur door «

Weblog van Gerbrand Bakker