Reageer
Uitzondering op zaterdag (een mening)
Paul Sebes begon al niet helemaal kies in zijn toespraakje over de reden voor het ontstaan van de BNG Literatuurprijs door te zeggen dat hij het sneu vond voor mensen die net beginnen en het dan op hebben te nemen tegen de kanonnen die Libris en AKO winnen. Daarmee bruuskeerde hij de zes schrijvers die naast hem zaten, waarvan één bijvoorbeeld al vijf romans heeft afgeleverd. Als een boek goed is, beter dan een boek van welk ‘kanon’ dan ook, kan het best de Libris of AKO winnen, mits de jury’s van die prijzen zoiets werkelijk willen zien. Het ligt niet aan de schrijvers, hoor, het ligt aan de jury’s die zeggen: ‘nee, wacht, dit is een debuut of een tweede boek, dit kan écht niet nu al winnen.’ Pikant was trouwens dat vrijwel alle aanwezige schrijvers al eens een boek op long- dan wel shortlist van AKO of Libris hadden staan.De BNG Literatuurprijs heeft last van onduidelijke definiëring. Het enige wat keihard is, is de bovenleeftijdsgrens: 40 jaar. Ik vroeg Annelies Verbeke wat zij er eigenlijk van vond genomineerd te zijn voor een prijs voor ‘niet doorgebroken’ schrijvers en zij vertelde dat de uitgeverij gebeld was met de mededeling dat haar boek genomineerd zou kunnen worden omdat het zo mooi was, wat de BNG dus blijkbaar zelf ook wel wat vreemd vond omdat Annelies nogal doorgebroken is al, zeker met haar eerste roman, waarvan tienduizenden exemplaren zijn verkocht en die in 13 buitenlanden is uitgebracht! De uitgeverij zei vanzelfsprekend niet nee tegen een nominatie. Bizar. Niet van de uitgeverij maar vanuit de BNG gezien. Vervolgens wint Carolina Trujillo met het boek De terugkeer van Lupe Garcia. (Gefeliciteerd, overigens.) (En tevens shortlist AKO vorig jaar.) Zo werd het ook gezegd door juryvoorzitter Peter Rehwinkel. Hé? Dat kan helemaal niet, want de BNG is een oeuvreprijs, maar ja: hoe breng je zoiets? Hoe meet je zoiets? Hebben de juryleden bijvoorbeeld alle vier de eerdere boeken van Jan van Mersbergen, die voor de derde keer genomineerd was, gelezen of herlezen? Mark Boog, ook al vier romans op zijn naam, is die niet allang enorm doorgebroken met de VSB Poëzieprijs in de zak? Of telt dat niet omdat we het hier hebben over proza? Het gesprek met de schrijvers, zoals gewoonlijk puntig en humorvol geleid door Hanneke Groenteman, richtte zich uitsluitend op de zes laatste boeken. Die werden met elkaar vergeleken, nergens enige sprake van eerder werk. Wat bij de mensen in de zaal weer tot verwondering en geroezemoes leidde, want ja: die BNG, dat was toch een oeuvreprijs? Waarom op het scherm alleen omslagen van de zes nieuwe boeken? Het punt is: normaal gesproken kennen oeuvreprijzen geen nominaties. Iemand krijgt de P.C. Hooft, de Theo Thijssen, de Constantijn Huygens: één iemand blij, geen teleurgestelde gezichten. Klaar. Juryberaadslagingen, keuzebesturen, alles gebeurt achter gesloten deuren. Volgend jaar of over twee jaar nieuwe kansen. Geen competitie feitelijk. Dit is blijkbaar onbewust zó bekend, dat veel mensen abusievelijk denken dat bijvoorbeeld een Woutertje Pieterseprijs ook een oeuvreprijs is omdat niet met nominaties gewerkt wordt. Misschien is het een idee voor Sebes & Van Gelderen Literair Agentschap en BNG om het vanaf volgend jaar ook zo aan te pakken? Dan is de BNG Nieuwe Literatuurprijs meteen van alle onduidelijkheid en verwarring af. En evengoed kan er van de uitreiking een feestelijk gebeuren gemaakt worden, waardoor genoeg reclame ontstaat voor beide organiserende partijen. Want laten we eerlijk zijn: daar is het toch uiteindelijk om te doen. |